ჭურის მნიშვნელობისათვის ქართულ ენაში

ავტორები

  • ეთერ ჭურაძე

საკვანძო სიტყვები:

ჭური, ქვევრი, მეღვინეობის ისტორია, სალიტერატურო ენა, დიალექტიზმი

ანოტაცია

The purpose of this research is to determine the significance and etymology of the polysemantic word ch’uri, which is labeled as a dialectal word. Until the mid-18th century, ch’uri was one of the terms most widespread in Georgia for denoting a clay vessel used for wine. Its Georgian origin and antiquity are proven by the Megrelian equivalent –ch’kuji and the inscription on the edge of the ch’uri that was found during the excavations of the former city Nekresi dating back to the 2nd-3rd centuries AD. Accordingly, ch’uri must have been the only ancient Georgian word for denoting vessels used for the process of fermentation and storage of wine, while the term kvevri has originated only later on. The earliest surviving documents that mention kvevri are dated to the 15th century. Correspondingly, ch’uri is not a localism that could have sprung up in the living conditions of a certain area or region, but rather it was part of the basic old Georgian lexicon and the literary language. This fact can serve as tangible proof of the 8000-year-old winemaking history in Georgia, evidenced by earthware vessels.

ავტორის ბიოგრაფია

  • ეთერ ჭურაძე

    თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი

წყაროები

ბოჭორიშვილი 1949 – ლუბა ბოჭორიშვილი, ქართული კერამიკა I, კახური, საქართველოს სსრ მეცნიერებათა აკადემიის გამომცემლობა, თბილისი.

გიორგაძე, ხაზარაძე 2002 – გრიგოლ გიორგაძე, ნანა ხაზარაძე, „ქართველი ხალხის ეთნოგენეზისი და ძველაღმოსავლური ეთნო-კულტურული სამყარო“, წიგნში: ქართველი ხალხის ეთნოგენეზისი (რედ. დ. მუსხელიშვილი), გამომცემლობა „მემატიანე“, თბილისი.

გურამიშვილი 1998 – დავით გურამიშვილი, დავითიანი, გამომცემლობა „საქართველო“, თბილისი.

დანელია, ცანავა 1991 – კორნელი დანელია, აპოლონ ცანავა, ქართული ხალხური სიტყვიერება. მეგრული ტექსტები (ქართული თარგმანითურთ), ტომი II, ზღაპრები და მცირე ჟანრები. ნაწილი: მეგრულ-ჭანური ლექსიკის საკითხები, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი.

კაკაბაძე 1982 – ცისანა კაკაბაძე, შროშული კერამიკა (ეთნოგრაფიული მასალების მიხედვით), გამომცემლობა „მეცნიერება“, თბილისი.

ორბელიანი 1993 – სულხან-საბა ორბელიანი, ლექსიკონი ქართული, II, გამომცემლობა „მერანი“, თბილისი.

ფოჩხუა 1974 – ბიძინა ფოჩხუა, ქართული ენის ლექსიკოლოგია, თბილისის უნივერსიტეტის გამომცემლობა, თბილისი.

ფხაკაძე 2005 – ნინო ფხაკაძე, მიწაში ჩასაფვლელი საღვინე ჭურჭლის ტერმინები ქართულში, ქართველური მემკვიდრეობა, IX, ქუთაისი.

ღლონტი 1974 – ალექსანდრე ღლონტი, ქართულ კილო-თქმათა სიტყვის კონა, გამომცემლობა „განათლება“, თბილისი.

ჭილაშვილი 2004 – ლევან ჭილაშვილი, ნეკრესის უძველესი ქართული წარწერები და ქართული დამწერლობის ისტორიის საკითხები. თბილისი.

ჯავახიშვილი 1986 – ივანე ჯავახიშვილი, თხზულებანი 12 ტომად. ტომი მე-5, გამომცემლობა „მეცნიერება“, თბილისი.

ჯავახიშვილი 1979 – ივანე ჯავახიშვილი (რედ.), მასალები საქართველოს შინამრეწველობისა და წვრილი ხელოსნობის ისტორიისათვის, 5 ტომად, ტომი II, ნაწილი I, მეჭურჭლეობა, გამომცემლობა „მეცნიერება“, თბილისი.

ქეგლი – ქართული ენის განმარტებითი ლექსიკონი http://www.ice.ge/liv/liv/ganmartebiti.php

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

2020-01-20

როგორ უნდა ციტირება

ჭურის მნიშვნელობისათვის ქართულ ენაში. (2020). ტერმინოლოგიის საკითხები, 4, 359-366. https://terminology.ice.tsu.ge/terminology/article/view/73