სამედიცინო ტერმინ-ეპონიმთა ჯგუფები და ფუნქციონირება ქართულში

ავტორები

  • რუსუდან ზექალაშვილი

საკვანძო სიტყვები:

სამედიცინო ტერმინოლოგია, ტერმინ-ეპონიმი, ქართული ეპონიმები

ანოტაცია

A proper name is often turned into a basis for creating new terms in different scientific or technical fields. This method is especially common in medical terminology that is one of the signs of internationalization
of terms.

The medical eponyms are English, German, French, Italian, Russian and other surnames, but in rare cases they are derived from Georgian anthroponyms, e.g., turmanidzis malamo “Turmanidze ointment”,
tarkhnishvilis repleksi “Tarkhnishvili reflex”, tarkhnishvilis metodi
“Tarkhnishvili method”, viguru-tarkhnishvil-shark’os simp’t’omi “Viguru-
Tarkhnishvili-Sharko symptom”, Abuladzis kherkhi “Abuladze’s method”, q’ipshidzis simp’t’omi “Kipshidze symptom”, sarajishvilis mikstura “Sarajishvili mixture”, etc.

Eponyms should be studied according to several aspects, on the one
hand, with regard to their structural and semantic groups, on the other hand, the issues of functioning and adaptation.

In terms of the structure, there are mono and poly lexical eponyms, 
the main component of which is a proper name: a. A researcher’s or a doctor’s surname who discovered, studied, or described a disease; b. A patient’s surname who was first diagnosed a disease (Hartnup disease, HeLa
cells); c. A historical person’s or artist’s name or surname (the Hippocratic
face, Stendhal syndrome, Van Gogh syndrome), the names of mythological,
biblical, or literary characters (the Achilles reflex, Job syndrome, Oedipus complex, the Werther effect, Robin Hood syndrome, Munchausen syndrome); d. A geographical name where a disease is prevalent or first discovered (Stockholm syndrome, Paris syndrome, Jerusalem syndrome, Japanese encephalitis), etc.

A common name has a classifying function. We can distinguish several groups: the designations of organs or their parts, types of
pathologies and anomalies, reactions and reflexes, symptoms, syndromes,
viruses or microbes, diseases, treatment methods, medical equipment and medicines.

ავტორის ბიოგრაფია

  • რუსუდან ზექალაშვილი

    ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტი 

წყაროები

დათეშიძე...2010 – დათეშიძე ლ., შენგელია ა., ბაზიაშვილი, ვ., კიკნაძე მ., პაპავა თ., დათეშიძე ა., სამედიცინო ტერმინოლოგიის განვითარების ისტორია და ძირითადი ტენდენციები, თბილისი

ვარნავსკაია, 2009 – Варнавская Е. В., Статус и функционирование эпонимов в медицинской терминологии испанского языка, диссертация... кандидата филологических наук, 2009: www.dissercat.com/content/status-i-funktsionirovanie-eponimov-v-meditsinskoiterminologii-ispanskogo-yazyka

ზექალაშვილი, 2005 – ზექალაშვილი რ., ქართული ენა და სამედიცინო ტერმინოლოგიის საკითხები (რედ. ლ. კინწურაშვილი), მე-2 გამოცემა, თბილისი.

თელია, 1977 – Телия В.Н., Языковая номинация: Виды наименований, М.: Наука.

თელია, 1998 – Телия В.Н. Номинация: Большой энциклопедический словарь, М.: Большая Российская энциклопедия,.

კაკზანოვა, 2011 – Какзанова Е. М., Лингвокогнитивные и культурологические особенности научного дискурса: на материале математических и медицинских терминов-эпонимов: диссертация... доктора филологических наук: Москва.

ლოტე, 1961 – Лотте Д. С., Основы построения научно-технической терминологии, М.: АН СССР.

დენისოვი...2012 – Денисов С. Д., Пивченко П. Г., Эпонимы в анатомии, Минск.

სუპერანსკაია, 1990 – Суперанская A.B., Имя – через века и страны, М.: Наука

უფიმცევა...1977 – А.А. Уфимцева, Э.С. Азнаурова, Е.С. Кубрякова и др., Языковая номинация: (общие вопросы), АН СССР. Ин-тязыкознания; отв. ред. Б.А. Серебренников, А.А. Уфимцева, М.: Наука.

ჩერნიავსკი, 1984 – Чернявский М.Н., Краткий очерк истории и проблем упорядочения медицинской терминологии: Энциклопедический словарь медицинских терминов: в 3 т., М.: Советская Энциклопедия.

ლ ე ქ ს ი კ ო ნ ე ბ ი

აბაშიძე...1973 – აბაშიძე ს., აბაშიძე ლ., რუსულ-ლათინურ-ქართული სამედიცინო განმარტებითი ლექსიკონი (რედ. თ. გონიაშვილი), თბილისი: საბჭოთა საქართველო.

ბახტაძე...1991 – ბახტაძე გრ., ქისტაური ა., ბახტაძე გ., თერაპიული ლექსიკონი: სინდრომები, სახელობითი სიმპტომები და დაავადებები, თბილისი: საქართველო.

გოგიჩაძე...2009 – გოგიჩაძე გ., გედენიძე ა., ჭუმბურიძე ჯ., სამედიცინო ტერმინოლოგიის ქართულ-ინგლისურ-რუსულ-ლათინური განმარტებითი ლექსიკონი (რედ.: ნოდარ ჭიჭინაძე, ალექსანდრე ქორელი), თბილისი: მერიდიანი.

ენც. ლექს. 2001 – Энциклопедический словарь медицинских терминов (Гл. ред. В. И. Покровский), 2-е изд., М. : «Медицина»

კასრაძე, 1999 – კასრაძე მ., ეპონიმები ტრავმატოლოგიასა და ორთოპედიაში (რედ. ჯემალ გოგუაძე), თბილისი.

კაციტაძე...2001 – კაციტაძე ზ., კაციტაძე გ., სამედიცინო ეპონიმების განმარტებითი ლექსიკონი (სარედ. კოლ.: გურამ ბექაია და სხვ.), თბილისი: მედეა.

კობახიძე...1989 – უცხოური პირთა სახელების ორთოგრაფიული ლექსიკონი (რედ. ა. კობახიძე, მ. ჭაბაშვილი), თბილისი.

სიმონიშვილი, 1988 – სიმონიშვილი ი., გასტროენტეროლოგიური ეპონიმების მოკლე კლინიკური ცნობარი, თბილისი: საბჭ. საქართველო.

შავდია, 2005 – შავდია მიხეილ, ეპონიმები ონკოლოგიაში = Eponyms in Oncology (რედ. ილია ბაქრაძე), თბილისი: ფორტუნა.

ჭყონია...1972 – ჭყონია ე., მენაღარიშვილი მ. (რედ.), მიროტაძე თ., ეპონიმები და ოფთალმოლოგიური სიმპტომ-სინდრომები მხედველობის ორგანოსა და ზოგად დაავადებათა დროს, თბილისი: საბჭოთა საქართველო.

ინტერნეტრესურსები

ინტ. 1: https://de.wiktionary.org/wiki/Eponym

ინტ. 2: https://www.ninds.nih.gov/Disorders/All-Disorders/Sydenham-

Chorea-Information-Page

ინტ. 3: http://www.turmanidze.ge/ge/index.php

ინტ. 4: https://www.medgeo.net/2010/05/18/istoria/

ინტ. 5: https://sites.google.com/site/turmanidzismalamo/

ინტ. 6: https://ka.wikipedia.org/wiki

ინტ. 7: http://abuladzeebi.ge/dimitri-abuladze/46

ინტ. 8: https://tenmon.ru/1/0379200006716000021.html

ინტ.9:http://meduniver.com/Medical/genetika/sindrom_abta_letterera_sive

.html

ინტ. 10: https://mkurnali.ge/component/encyclopedia/?task=term&id=2836

ინტ. 11: http://malish.info/prochie-eponimy-v-ginekologii.html

ინტ. 12: http://www.primavista.ru/rus/catalog/otkaz_ot_eponimov

ინტ. 13: https://biomolecula.ru/articles/bessmertnye-kletki-genrietty-laks

ინტ. 14: http://neonatologia.wap.sh/iklm.

ინტ. 15: https://www.nkj.ru/archive/articles/12981/

ინტ. 16: https://www.medgeo.net/2009/08/27/ortography-9/

ინტ. 17: http://medeponim.ru/

ინტ. 18: https://www.applied-research.ru/ru/article/view?id=8101

ინტ. 19: https://mkurnali.ge/component/encyclopedia/?task=term&id=2836

ჩამოტვირთვები

გამოქვეყნებული

2018-01-17

როგორ უნდა ციტირება

სამედიცინო ტერმინ-ეპონიმთა ჯგუფები და ფუნქციონირება ქართულში. (2018). ტერმინოლოგიის საკითხები, 3, 79-104. https://terminology.ice.tsu.ge/terminology/article/view/146